Logo

साहित्य

बुद्धत्वको खोजी



बुद्धको देश त बन्यो मेरो देश
जब सिद्धार्थ जन्मे तिलौराकोटमा 

अनि मेरै सीमारेखा भित्र परे 
कित्ताकाटका टुक्राहरू ।

बुद्धत्वको देश बन्न त अझै 
धेरै बाँकी छ – मेरो देश !
अझै बाँकी छन् लाखौँ आमाले
बुद्ध मनका भ्रूणहरू उमार्न 
कोख कोखमा ,प्रसवहरू झेल्न बाँकी छन् अनगिन्ती
मेरो देशका मझेरीहरूमा । 
हाँस्न बिर्सेका जननीहरूले
बुद्धत्व  जन्मको च्या च्या आवाज सँगै 
 फुस्काउनै बाँकी  छन्
ओठ ओठबाट मुस्कानहरू  
र पर्खाइमै छन् सन्तोषका सासहरू ।

मनको तमस कुल्चेर पैताला मुनी 
सान्तीको अभिशेष छम्कने ऐरावत 
भित्र्याउन बाँकी छ मेरो समताको भूमिमा ,
देवदत्तले बुद्ध मेट्न फ्याकेका चट्टान
अझै बाँकी छ धुलाउन पहाडहरूमा
सद्गुण भर्ने जब्बर  शल्यक्रिया त 
गर्नै बाँकी छ अङ्गुल मालका मुटुहरूमा। 

बुद्धत्वको देश बन्न त 
हिमाल जस्तै कन्चन बन्नु पर्छ  मनहरू
त्याग्नु पर्छ दम्भहरू
छोड्नु पर्छ लोभ र पापका महलहरू  
दिव्य ज्ञानको दीप जलाउनु  पर्छ 
हरेक सूर्यास्तहरूमा
पिरो मशालको मुस्लो पछिको
कहाली लाग्दो ब्ल्याक आउटको बदलामा 
कागजी शिक्षाका प्रमाणपत्रहरू माथि
फुल्नु पर्छ आत्मिक दीक्षाहरू ।

स्वमनले गुरु थाप्नु पर्छ आलोचकहरूलाई ,
अनुशासनको मलजल थप्नु पर्छ 
शासनका क्षुद्र चाहनाहरूका कायाकल्पका निम्ति ।

सिद्धार्थ जन्मेर बुद्धको देश बनेको
सीमारेखा भित्रको  मेरो भूमि !
अझै बाँकी छ  बुद्धत्वको देश हुनलाई,
यसैले शुद्धीकरण गर्नु पर्छ भोगका तृष्णाहरू
हिंसा उन्मुख मन वचन र कर्मका 
साँघुरा सुलेकाहरू बदल्नु पर्छ  
भाइचारा र वामताका नदीहरूमा 
बग्न सक्नु पर्छ दया र मानवताका छाल सँगै  ।

बुद्धत्वको देश बनाउन त 
उमार्नु पर्छ  अझै धेरै बोधिवृक्षहरू माटोमा तपस्या गर्नु पर्छ 
सत्य र निष्ठाका अटल आसनका सम्पुट सँग सँगै  । 

त्यसैले
कहिले  मर्नु  हुँदैन माटोको सपना 
तुहिनु हुँदैन गर्भहरू जननीका 
पूरा हुनु पर्छ बुद्धत्वको खोजी 
मेरो कित्तामा परेको बुद्धको देशमा 
मेरो कित्तामा परेको बुद्धको देशमा। (डा. अनन्त अधिकरी)

प्रकाशित मिति : १२ जेष्ठ २०७८, बुधबार  ८ : ४९ बजे