तीन पटक विवाह गरेका नेल्सन मण्डेलासँग बुढेसकालमा पनि आकर्षित हुन्थे महिला

एजेन्सी । नेल्सन मण्डेलाले एक पटक ठट्टा गरे, “महिलाहरूले मलाई हेर्छन् र मप्रति चासो राख्छन् भने यो मेरो गल्ती होइन। इमानदारीपूर्वक भन्नुपर्दा, म यसमा कहिल्यै आपत्ति गर्दिन।”

तीन पटक विवाह गरिसकेका नेल्सन मण्डेलाले आफ्नो बुढेसकालमा पनि विश्वभरका महिलालाई आकर्षित गर्थे। तर मण्डेलाको विवाहको प्रस्तावलाई स्वीकार नगर्ने एक महिला थिइन् । भारतीय मूलकी यी महिलाको नाम अमिना कचलिया थियो।

दक्षिण अफ्रिकी सरकारको रंगभेद विरोधी आन्दोलनमा अमिनाले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेकी थिइन्। जब उनी २१ वर्षकी थिइन्, नेल्सन मण्डेला उनको जन्मदिनको पार्टीमा आएका थिए र अमिना पनि उनलाई भेट्न पोल्समोर जेल गएकी थिइन् । अमिनाले सन् १९९५ मा मृत्यु भएका युसुफ कचलियासँग विवाह गरेकी थिइन् । त्यतिबेला नेल्सनको दोस्रो श्रीमती विनीसँग सम्बन्धविच्छेदको प्रक्रिया सुरु भएको थियो ।

अमिनाका छोरा गालेब कचलिया भन्छन्, “हामीलाई थाहा थियो कि मण्डेला र मेरा आमाबाबु एकदमै मिल्ने साथी थिए। उहाँ प्रायः हाम्रो घरमा आउनुहुन्थ्यो। एक पटक ९० को दशकमा मेरी आमाले मलाई र मेरी बहिनी कोकोलाई एउटा कुनामा लानुभयाे। मण्डेलाले आमालाई विवाहको प्रस्ताव राखेका थिए, जसलाई आमाले अस्वीकार गर्नुभएकाे थियाे।’

त्यतिबेला नेल्सन मण्डेला ८० वर्षका र अमिना ६८ वर्षकी थिइन् । आमाले यस्तो प्रसिद्ध व्यक्तिको विवाहको प्रस्ताव किन अस्वीकार गरिन् भन्ने प्रश्नमा गालेब भन्छन, ‘मेरी आमा नेल्सनलाई धेरै मन पराउनुहुन्थ्यो। तर उहाँ मेरो बुबाको सम्झना बिर्सन पनि तयार हुनुभएन। मेरो बुबा उहाँभन्दा १५ वर्ष जेठो हुनुहुन्थ्यो। सायद उहाँको मृत्युपछि उहाँले विवाह गर्नै चाहनुभएन।”

मण्डेला र अमिनाकाे सुन्दर र आकर्षक चाल

नेल्सन मण्डेला जेलबाट रिहा भएपछि पहिलो पटक अमीनालाई भेट्ने अवसर पाएको प्रख्यात पत्रकार सईद नक्वी बताउँछन्।

त्यतिबेला अमिनाका श्रीमान् युसुफ जीवित थिए । जेलबाट रिहा भएपछि नेल्सन मण्डेलालाई डेसमन्ड थुटुको घरमा भेट्न जाँदा उनले अमिनालाई मण्डेलाको छेउमा बसेको देखे। नक्वी भन्छन्, “अमिनालाई हेर्दा कुनै बेला उनी निकै सुन्दर, मनमोहक, चंचल थिइन् भन्ने महसुस भयो। उनको चाल गजगामिनीजस्तै थियो। उनीसँग बिहारकी नायिकामा देखिने सबै कुरा थियो। उनी अफ्रिकी नेसनल कांग्रेसमा काम गरेकी राजनीतिक कर्मी पनि हुन। उनी मण्डेलाकी साथी थिइन् र उनको बौद्धिक स्तर पनि मण्डेलाको बराबर थियो।’

चाखलाग्दो कुरा के छ भने, सन् १९४८ मा दक्षिण अफ्रिका भ्रमण गरेको अस्ट्रेलियाली क्रिकेट टोलीका सदस्य किथ मिलर पनि अमिनासँग प्रेममा परेका थिए । त्यतिबेला उनको विवाह भएको थिएन । मिलर त्यतिबेला विश्वका चर्चित अलराउन्डर थिए ।

सईद नक्वी भन्छन्, “दुवैजनाकाे भेट एक पार्टीमा भएकाे थियाे। त्यसपछि मिलरले अमिनलाई दिनरात फोन गर्न थाले। रमाइलो कुरा यो थियो कि उनले फोन गर्न सक्थे तर भेट्न आउन सकेनन्, किनभने उनी गोरा व्यक्ति थिएनन्।”  अमिनाका श्रीमान् युसुफले आफ्नी श्रीमती र मिलरकाे किस्सा सुनाएर हसाउने गर्थे । उनी भन्थे कि रंगभेदले हामीलाई धेरै मद्दत गर्यो, नत्र यो बकवास किथ मिलर आएर अमिनालाई भेट्ने थियो।”

मण्डेला र अमिनाको घनिष्टता

अमिना र नेल्सन मण्डेलाले सईद नक्वीको अगाडि धेरै भेटघाट गरेका थिए तर सन् १९९५ मा उनी दक्षिण अफ्रिका जाँदा युसुफको निधन भइसकेको थियो। यसपछि कयौं पटक यस्तो भयो कि जब सईद नकवी अमिनालाई भेट्न गए, तब उनलाई थाहा भयो कि उनी मण्डेलाको ठाउँमा छिन् । सईद नक्वी भन्छन्, “मैले त्यहाँबाट थाहा पाएँ कि नेल्सन मण्डेलाले केथ मिलरले गर्न नसक्ने काम गरे। त्यसपछि बिस्तारै सबैलाई थाहा भयो कि मण्डेलाले उनीसँग विवाह गर्ने बनाए।”

अमिना कचलियाले पछि एक अन्तर्वार्ता दिइन जसमा उनले भनिन् कि उनको हृदयमा मण्डेलाको सबैभन्दा मीठो सम्झना यो हो कि उनी एक पटक राष्ट्रपतिको रूपमा मेरो घरमा आएका थिए।

अमिनाले अन्तर्वार्तामा भनिन्, “उनी मेरो भान्सामा मेरो पछाडि एउटा स्टूलमा बसिरहेका थिए जब म उनको लागि समोसा फ्राइ गरिरहेकी थिएँ।”

अमिनाले आफ्नो आत्मकथा भ्यान होप एन्ड हिस्ट्री राइममा लेखेकी छिन्, ‘एकपटक मण्डेला ग्रेस मिचेलसँगको तेस्रो विवाहपछि मेरो जोहानेसबर्गको फ्ल्याटमा आएका थिए र उनले मप्रति आफ्नो प्रेम स्पष्ट रूपमा व्यक्त गरेका थिए। मैले भर्खरै बिहे गरेको भन्दै विरोध गरें । म स्वतन्त्र छु तर तिमी स्वतन्त्र छैनौ। यो देखेर मण्डेला रिसाए र बारम्बार मैले तिम्रो लागि माछा पकाएर ल्याएको भन्दै ढोका बन्द गरेर बाहिर निस्के ।

अमिनाले आफ्नो आत्मकथामा थप लेखेकी छिन्, “मण्डेलामा रोमान्सको स्पर्श थिएन। सायद उनले जेलमा बिताएका वर्षौंको कारणले यो अनुभूति गुमाए। उनी कुनै भूमिका र भूमिका बिना नै आफ्ना भावनाहरू व्यक्त गर्ने गर्दथे। विवाहको राम्रोसँग प्रतिक्रिया दिन सकेनन्। मैले उनलाई मन पराएँ।”