दालमा फाइबर र प्रोटिन प्रशस्त मात्रामा हुन्छ। जसले कोलेस्ट्रोल र ब्लड सुगरलाई नियन्त्रणमा राख्छ। हालैमात्र अमेरिकी जर्नल ‘न्यूट्रिएन्ट्स’ मा एक अध्ययन प्रकाशित भएको छ। अध्ययनका अनुसार ३ महिनासम्म दैनिक आहारमा दाल समावेश गरिएकोमा कोलेस्ट्रोल र चिनीको मात्रा नियन्त्रणमा रहेको पाइएको थियो। मसुराको दालमा उच्च आहारयुक्त फाइबर र प्रोटिनको साथमा धेरै बायोएक्टिभहरू जस्तै पोलिफेनोलहरू हुन्छन्। जुन मेटाबोलिज्मका लागि फाइदाजनक हुन्छ।
यसका साथै अमेरिकी कृषि विभाग (युएसडीए)ले पनि यस विषयमा अध्ययन गरेको छ। जसमा भनिएको छ, यदि हामीले आफ्नो दैनिक आहारमा दाल समावेश गर्छौं भने यसले कलेजोलाई कुनै हानी गर्दैन। बरु यसले शरीरमा प्रोटिन र फाइबरको मात्रालाई सन्तुलनमा राखेर फाइँदा पुर्याउँछ।
हालै अमेरिकी जर्नल ‘न्यूट्रिएन्ट्स’मा एक अध्ययन प्रकाशित भएको छ। अध्ययनका अनुसार ३ महिनासम्म दैनिक आहारमा दाल समावेश गरिएमा कोलेस्ट्रोल र चिनीको मात्रा नियन्त्रणमा रहन्छ।
यसको मतलब दाल स्वास्थ्यको लागि धेरै फाइदाजनक छ। हामीले हरेक दिन एक कचौरा दाल खानुपर्छ।
इन्डियन काउन्सिल अफ मेडिकल रिसर्चले वयस्कलाई प्रतिदिन ४० ग्राम दाल खान सिफारिस गरेको छ।
यस्ता छन् दालका फाइँदा
– क्यान्सर र मधुमेह जस्ता गम्भीर रोगहरूको जोखिम कम गर्न दालको सेवन गर्नुपर्छ। नेशनल लाइब्रेरी अफ मेडिसिनको प्रतिवेदन अनुसार दैनिक दाल खाँदा मोटोपना, मधुमेह, क्यान्सर र मुटुसम्बन्धी रोगको जोखिम कम हुन्छ। दालमा म्याग्नेसियम, जिङ्क, आइरन, फोलेट र सेलेनियम जस्ता खनिजहरू पाइन्छ। यी खनिजहरूले शरीरमा बनेको ट्युमर कोशिकाहरूको वृद्धिलाई रोक्छ।
– दाल खानाले पाचन प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ। इन्टरनेशनल साइन्टिफिक जर्नल इलेक्ट्रोनिक जर्नल अफ बायोटेक्नोलोजीमा प्रकाशित एक अध्ययन अनुसार दालमा प्रिबायोटिक फाइबर प्रचुर मात्रामा हुन्छ। जसले पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्छ। अर्थात् नियमित रूपमा पर्याप्त मात्रामा दाल खाँदा कब्जियत र ग्यास जस्ता समस्या हुँदैन। शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमताको प्रत्यक्ष सम्बन्ध हाम्रो आन्द्रा अर्थात् पेटसँग हुन्छ। यस्तो अवस्थामा पाचन प्रणाली स्वस्थ रह्यो भने रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता पनि बलियो हुन्छ।
– दाल मुटुलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ। दालमा फाइबर, फोलेट र म्याग्नेसियम प्रचुर मात्रामा पाइन्छ, जसले रगतमा चिनीको मात्रा र कोलेस्ट्रोल नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ। थप रूपमा, दालमा पाइने आइरन र भिटामिन विज्ञले मुटुको धड्कन स्थिर राख्न सहयोग गर्छ।
– रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रणमा गर्छ। दाल नियमित रूपमा खाँदा रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रणमा रहन्छ। किनभने दालमा पाइने प्रोटिन र फाइबरले इन्सुलिन कम गर्न मद्दत गर्छ।
– नियमित दाल खाँदा मांसपेशी बलियो हुन्छ। दालहरू मांसपेशी वृद्धिमा सहयोगी हुन्छन् किनभने दाल प्रोटीनको राम्रो स्रोत हो। प्रोटिनले हड्डी र छालाको निर्माणमा पनि फाइदा गर्छ। १०० ग्राम काँचो मूंग दालमा मात्र २४ ग्राम प्रोटिन हुन्छ। यसमा क्याल्सियम र कार्बोहाइड्रेट पनि पर्याप्त मात्रामा पाइन्छ।
दाल कहिले खाँदा हानी हुन्छ?
दाल खाँदा न त कुनै हानी हुन्छ न त दालको कुनै साइड इफेक्ट हुन्छ, तर यो प्रोटिनयुक्त खानेकुरा भएकाले यसलाई धेरै मात्रामा खाँदा केही साइड इफेक्ट हुन सक्छ।
धेरै दाल खाँदा ग्यास र अपच हुन सक्छ। किनभने दालमा पाइने प्रोटिन पचाउन समय लाग्छ।
धेरै दाल खाँदा पनि एलर्जी हुन सक्छ। सामान्यतया सोयाबिनमा यो बढी हुन्छ। यसलाई पचाउन पनि गाह्रो काम हो।
दालमा अक्सलेट पाइने भएकाले धेरै दाल खाँदा मृगौलामा पत्थरीको समस्या हुन सक्छ।
यदि तपाईं बाथ रोगी हुनुहुन्छ भने, तपाईंले चना र किडनी बीन्स जस्ता दालहरू खानबाट जोगिनुपर्छ। यसले सूजन र दुखाइको समस्या बढाउन सक्छ।
प्रतिक्रिया