युवामाझ किन आकर्षणको कारण बन्दै छ इनर्जी ड्रिंक

काठमाडौं । नेपालमा ऊर्जा पेय (इनर्जी ड्रिंक) को बजार तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेका बेला एक्स्ट्रिम (Xtreme/Extreme) इनर्जी ड्रिंक युवापुस्तामाझ लोकप्रिय ब्रान्डका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।

खेलकुद गतिविधिमा संलग्न युवा, लामो दूरीका चालक, रातभर अध्ययन गर्ने विद्यार्थीदेखि व्यस्त जीवनशैली भएका पेशाकर्मीहरूसम्मले यसलाई ऊर्जा र सतर्कता बढाउने पेयका रूपमा प्रयोग गर्न थालेका छन्।

बजारमा उपलब्ध विभिन्न इनर्जी ड्रिंकमध्ये एक्स्ट्रिमले छोटो समयमै उपभोक्तामाझ आफ्नो पहिचान बनाउन सफल भएको छ । यसको प्रमुख कारण शरीरलाई तत्काल ऊर्जा उपलब्ध गराउने क्षमतासँग जोडिएको छ।

यसमा समावेश क्याफिन, चिनी तथा अन्य ऊर्जा प्रदान गर्ने तत्वहरूले थकानको अनुभूति कम गराउन र शरीरलाई सक्रिय बनाउन सहयोग गर्छ । स्वास्थ्य तथा पोषणसम्बन्धी अध्ययनहरूका अनुसार क्याफिनयुक्त पेय पदार्थले मस्तिष्कको सक्रियता बढाउन र एकाग्रता सुधार गर्न सहयोग गर्न सक्छ।

यही कारणले परीक्षा तयारीमा जुटेका विद्यार्थी, रातको ड्युटी गर्ने कर्मचारी तथा लामो समयसम्म जाग्राम बस्नुपर्ने व्यक्तिहरूले इनर्जी ड्रिंकको प्रयोग गर्ने गरेका छन्।

प्रयोगकर्ताहरूले यसले निद्रा कम लाग्ने र काममा ध्यान केन्द्रित गर्न सहज हुने अनुभव सुनाउने गरेका छन्। एक्स्ट्रिम इनर्जी ड्रिंकमा विभिन्न भिटामिन तथा पोषक तत्वहरू पनि समावेश गरिएको हुन्छ।

विशेषगरी बी–समूहका भिटामिन, नियासिन, भिटामिन बी–६ तथा भिटामिन सी जस्ता तत्वहरूले शरीरको ऊर्जा उत्पादन प्रक्रियामा सहयोग पुर्‍याउने काम गर्दछन। केही उत्पादनमा जिन्सेङ र ग्वाराना जस्ता वनस्पतिजन्य तत्वहरूको प्रयोग पनि गरिएको पाइन्छ, जसले उपभोक्तामाझ यसको आकर्षण थप बढाएको छ।

खेलकुद क्षेत्रसँग जोडिएका व्यक्तिहरूका लागि पनि इनर्जी ड्रिंक लोकप्रिय विकल्प बनेको छ। छोटो अवधिका लागि शारीरिक सक्रियता र उत्साह बढाउन सहयोग पुग्ने भएकाले धेरै खेलाडी तथा फिटनेसमा रुचि राख्ने युवाहरूले अभ्यास वा प्रतियोगिताअघि यस्ता पेय पदार्थ प्रयोग गर्ने गरेका छन्।

विज्ञहरूका अनुसार सीमित मात्रामा क्याफिनको प्रयोगले थकानको अनुभूति कम गराउन र प्रदर्शनमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ। स्वाद र सहज उपलब्धताले पनि एक्स्ट्रिमको बजार विस्तारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

विभिन्न फ्लेभरमा उपलब्ध हुने भएकाले युवा पुस्ताले यसलाई सामान्य कार्बोनेटेड पेय पदार्थको विकल्पका रूपमा पनि रोज्ने गरेका छन्। किराना पसलदेखि सुपरमार्केटसम्म सहज रूपमा उपलब्ध हुनु तथा खेलकुद कार्यक्रम र सांगीतिक गतिविधिसँग जोडिएका प्रचार अभियानहरूले यसको लोकप्रियता थप बढाएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार इनर्जी ड्रिंकलाई दैनिक भोजनको विकल्पका रूपमा नभई आवश्यक अवस्थामा मात्र सीमित मात्रामा प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ।

पर्याप्त निद्रा, सन्तुलित आहार र नियमित व्यायाम नै दीर्घकालीन रूपमा ऊर्जा प्राप्त गर्ने सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय भएको उनीहरूको सुझाव छ। बजारमा बढ्दो प्रतिस्पर्धाबीच एक्स्ट्रिम इनर्जी ड्रिंकले युवा पुस्तामाझ आफ्नो प्रभाव विस्तार गरिरहेको छ।

छिटो ऊर्जा, सतर्कता र अस्थायी कार्यक्षमता वृद्धि गर्ने विशेषताका कारण यसको माग बढ्दै गएको छ भने यसको प्रयोग सन्तुलित र जिम्मेवार ढंगले गर्नुपर्दछ ।

ऊर्जा प्राप्तिको सहज विकल्पका रूपमा स्थापित हुँदै गएको यो पेय पदार्थको लोकप्रियता आगामी दिनमा अझ विस्तार हुने देखिन्छ। तर साना बालबच्चा,दीर्घरोगी,गर्भवती महिला तथा बिरामीले भने सेवन नगर्न उत्पादकले सचेत गराएको छ ।