रवि–बालेनबीच मतभेद कि दोस्रो तहमा शक्ति संघर्ष ?

काठमाडौं । सत्तारूढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) भित्र सभापति रवि लामिछाने र प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहबीचको सम्बन्धलाई लिएर बहस चर्किएको छ। सरकार सञ्चालन, निर्णय प्रक्रिया र पार्टीको भूमिकालाई लिएर दुई नेताबीच असमझदारी बढेको चर्चा बाहिर आए पनि यसको स्पष्ट पुष्टि हुने गरी दुवै पक्षबाट औपचारिक धारणा सार्वजनिक भएको छैन।

पार्टीभित्रै भने पछिल्लो समय देखिएका गतिविधिलाई लिएर विभिन्न कोणबाट व्याख्या हुन थालेका छन्। एकथरीले सरकारका निर्णय र कार्यशैलीलाई लिएर रवि र बालेनबीच मतभेद देखिन थालेको दाबी गरेका छन्। अर्काथरीले भने समस्या दुई शीर्ष नेताबीचभन्दा पनि उनीहरू वरिपरिका दोस्रो तहका नेताबीच बढ्दै गएको शक्ति सन्तुलन र प्रभावको प्रतिस्पर्धासँग जोडेर हेरेका छन्।

रास्वपाका महामन्त्री विपिनकुमार आचार्यले भने पार्टीभित्र गुटबन्दी रहेको दाबी अस्वीकार गरेका छन्। उनले सरकारका कामकारबाहीमा सांसदहरूले तथ्य र प्रमाणका आधारमा खबरदारी गर्नुपर्ने बताएका छन्। गलत कामको आलोचना गर्नु सरकार वा नेतृत्वविरुद्धको विरोध नभएको उनको भनाइ छ।

आचार्यको अभिव्यक्तिले सरकारका कामप्रति पार्टीभित्र प्रश्न उठाउने ठाउँ रहेको संकेत गरेको छ। सत्ता सञ्चालनमा पार्टी र सरकारको भूमिकाबीचको सीमारेखा, जिम्मेवारी बाँडफाँट तथा महत्वपूर्ण निर्णयमा परामर्शको विषयलाई लिएर नेताहरूबीच फरक धारणा देखिन थालेको बताइन्छ।

रास्वपाका केही नेताहरूले पछिल्लो असमझदारीलाई रवि–बालेन सम्बन्धको संकटभन्दा पनि दोस्रो तहमा विकसित शक्ति सन्तुलनको समस्याका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। पार्टी र सरकारमा कसको प्रभाव कति रहने भन्ने विषयले पनि आन्तरिक बहसलाई थप पेचिलो बनाएको उनीहरूको दाबी छ। यद्यपि यस्ता दाबीको स्वतन्त्र पुष्टि भने भएको छैन।

रवि लामिछाने पार्टी सभापति हुन् भने बालेन्द्र शाह सरकारको नेतृत्व गरिरहेका छन्। पार्टीको राजनीतिक नेतृत्व र सरकारको कार्यकारी नेतृत्व फरक व्यक्तिको हातमा रहेकाले दुवैबीच समन्वयको प्रश्न स्वाभाविक रूपमा महत्वपूर्ण बनेको छ।

पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जाल तथा राजनीतिक वृत्तमा रवि–बालेनबीच दूरी बढेको दाबीहरू सार्वजनिक भइरहेका छन्। तर रास्वपाका नेताहरूले भने आवश्यकताअनुसार दुवैबीच संवाद भइरहेको बताउँदै आएका छन्।

सरकारको कार्यशैली, जिम्मेवारी बाँडफाँट र निर्णय प्रक्रियालाई लिएर पार्टीभित्र बहस चलिरहे पनि रवि र बालेनबीच निर्णायक रूपमा सम्बन्ध विच्छेद भएको वा नेतृत्वबीच औपचारिक टकराव भएको घोषणा अहिलेसम्म सार्वजनिक भएको छैन। त्यसैले अहिलेको विवाद व्यक्तिगत सम्बन्धभन्दा पनि सत्ता सञ्चालन र पार्टीभित्रको शक्ति सन्तुलनको प्रश्नमा केन्द्रित हुँदै गएको देखिन्छ।