काठमाडौं । बलियो जनसमर्थनसहित बनेको सरकारसँग जनताको अपेक्षा पनि स्वाभाविक रूपमा उच्च हुन्छ । तर त्यही शक्तिसँगै लोकतान्त्रिक सन्तुलन, संस्थागत उत्तरदायित्व र संवैधानिक मर्यादा जोगाउने जिम्मेवारी पनि जोडिएको हुन्छ । पछिल्ला दिनमा प्रधानमन्त्री बालेन शाहको कार्यशैलीमाथि उठिरहेका प्रश्नहरू यही सन्दर्भमा अर्थपूर्ण देखिन्छन् ।
प्रधानमन्त्री शाह संसदप्रति अपेक्षाकृत उदासीन देखिएको भन्दै आलोचना भइरहेको छ । संविधानले प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषद्लाई संसदप्रति उत्तरदायी बनाएको छ । तर प्रधानमन्त्री नियुक्त भएको लामो समय बितिसक्दा पनि संसदमा पर्याप्त संवाद नगरेको, सांसदका प्रश्नको प्रत्यक्ष जवाफ दिन रुचि नदेखाएको तथा नीति तथा कार्यक्रममाथिको छलफलमा समेत सक्रिय उपस्थिति नजनाएको आरोप लागिरहेको छ ।
लोकतन्त्रमा लोकप्रियता महत्त्वपूर्ण हुन्छ, तर त्यो संस्थाभन्दा माथि हुन सक्दैन । संसद, राष्ट्रपति, न्यायपालिका र संवैधानिक प्रक्रियाको सम्मानबिना कुनै पनि सरकार दीर्घकालीन रूपमा बलियो बन्न सक्दैन । यही कारण प्रधानमन्त्रीको मौनता र एकल शैलीप्रति राजनीतिक वृत्तमा चासो बढेको देखिन्छ ।
बालेन शाहको राजनीतिक उदय परम्परागत दलप्रतिको असन्तुष्टि र नयाँ विकल्पको चाहनासँग जोडिएको थियो । काठमाडौं महानगरपालिकादेखि संघीय राजनीतिसम्म उनले निर्माण गरेको लोकप्रियताले रास्वपालाई पनि ठूलो राजनीतिक लाभ दिलायो । धेरै मतदाताले उम्मेदवारभन्दा नेतृत्वको प्रतीकलाई आधार बनाएर मतदान गरेको तथ्य अस्वीकार गर्न सकिँदैन ।
तर लोकप्रियताबाट बनेको राजनीतिक पूँजीलाई संस्थागत नेतृत्वमा रूपान्तरण गर्न सकिएन भने त्यसको क्षय पनि छिटो हुन सक्छ । अहिले रास्वपामाथि उठेको मुख्य प्रश्न यही हो—के पार्टी सरकारलाई संस्थागत ढंगले चलाउन सक्षम छ, कि सम्पूर्ण निर्णय एक व्यक्तिको राजनीतिक प्रभावमा केन्द्रित हुँदै गएको छ ?
रास्वपा नेतृत्व प्रधानमन्त्री शाहप्रति अत्यधिक निर्भर देखिएको टिप्पणी पनि हुन थालेको छ । सरकारको सफलतासँगै असफलताको राजनीतिक भार पनि अन्ततः रास्वपाले नै बोक्नुपर्नेछ । त्यसैले पार्टीभित्र आन्तरिक संवाद, संस्थागत निर्णय प्रक्रिया र लोकतान्त्रिक उत्तरदायित्वलाई बलियो बनाउने चुनौती अब रास्वपाकै काँधमा आएको छ ।
लोकप्रियता राजनीतिमा प्रवेशको आधार बन्न सक्छ, तर स्थायित्वका लागि संस्थागत आचरण, पारदर्शिता र उत्तरदायित्व अपरिहार्य हुन्छ । अहिलेको बहसको केन्द्र पनि त्यही बनेको छ ।
प्रतिक्रिया